Historia wypału węgla drzewnego w Piwnicznej-Zdroju
Węgiel drzewny ma długą tradycję na ziemiach polskich. Już w pierwszych wiekach naszej ery wypalano go, a z czasem stał się niezbędny w hutnictwie, szklarstwie i kowalstwie. W okolicach Piwnicznej ślady tej działalności zachowały się w nazwach terenowych, takich jak Węgliska, Limierzysko czy Potasznia. Proces wypału ewoluował od prostych dołów ziemnych do skomplikowanych mielerzy, zwanych lokalnie limierzami.
Technika wypału
Początkowo węgiel drzewny wytwarzano w dołach o głębokości około 6 stóp. Na dnie układano suche gałęzie, które po zapaleniu przykrywano polanami, dbając o kontrolowany dostęp powietrza. Później zaczęto stosować limierze – kopulaste stosy drewna pokryte gałązkami, darnią i ziemią. Proces suchej destylacji pozwalał uzyskać wysokiej jakości węgiel, używany m.in. w kuźniach i piekarniach. Na tym terenie wypał w limierzach trwał do lat 70. XX wieku, a następnie w retortach w Żegiestowie do 1993 roku.
Zastosowanie i rodzaje węgla
Węgiel drzewny znajduje zastosowanie nie tylko w przemyśle, ale także w kosmetykach, filtrach i jako ekologiczne paliwo. Twardy węgiel pozyskiwano z dębu, buku, grabu i jesionu, natomiast miękki z brzozy, olchy, osiki i drzew iglastych. Dobry węgiel charakteryzuje się błękitnoczarnym kolorem, połyskiem, łatwością łamania i dźwięcznym odgłosem przy uderzeniu. Pali się krótkim, błękitnym płomieniem bez dymu i zapachu.
Źródło: Gmina Piwnicza-Zdrój
Fot. facebook.com
